Jezus volgen volgens Mattheüs: van je kruis opnemen tot discipelen maken

Mattheüs ontdekken · 3 van 3

Je kunt het juiste antwoord op een belangrijke vraag geven en toch nog veel moeten leren over wat dat antwoord betekent. In Mattheüs gebeurt precies dat bij Petrus. Hij belijdt Jezus als de Christus, maar wanneer Jezus over Zijn lijden begint, wil Petrus Hem daarvan afhouden.

Die opeenvolging maakt het evangelie herkenbaar. De leerlingen staan dicht bij Jezus, horen Zijn woorden en zien Zijn handelen. Toch botsen hun verwachtingen geregeld met Zijn weg. Mattheüs geeft hen niet alleen een plaats als voorbeeld, maar laat ook hun onbegrip, angst en falen zien.

De vraag hoe je Jezus volgt loopt door de hele reeks van 197 lezingen. Een goed vertrekpunt is Mattheüs 16:13–17, gevolgd door Mattheüs 16:21–26. Lees die gedeelten naast elkaar: wat herkent Petrus, en wat wil hij vervolgens niet aanvaarden?

Jezus herkennen en Zijn weg leren aanvaarden

Bij de vraag Wie Jezus is, komen verschillende antwoorden ter sprake. Petrus belijdt Hem als de Christus, de Zoon van de levende God. In de uitleg van Mattheüs 16:13–17 bespreekt Gregg het gewicht van die belijdenis en de manier waarop Petrus Jezus leert kennen.

Daarna begint Jezus over Jeruzalem, lijden, dood en opstanding. Petrus reageert met verzet. Dat kan uit bezorgdheid klinken, maar Jezus neemt zijn voorstel niet over. Het gesprek laat zien dat goedbedoelde verwachtingen toch een verkeerde richting kunnen aangeven.

In de volgende lezing over het lijden en de kruisopname legt Gregg de spanning uit als die tussen menselijke waarden en Gods wil. De leerling moet leren zijn Meester te volgen, ook wanneer diens weg niet aansluit bij wat hij voor Hem had bedacht.

Dat maakt de passage persoonlijk zonder dat je Petrus alleen maar veroordeelt. Welke verwachtingen bepalen wat jij graag van Jezus hoort? En welke woorden probeer je het liefst uit de weg te gaan?

Wat betekent jezelf verloochenen?

Jezus spreekt in hetzelfde gedeelte over jezelf verloochenen en je kruis opnemen. Dat zijn zware woorden. Ze verdienen meer aandacht dan een snelle vergelijking met een gewone tegenslag.

Toen zei Jezus tegen Zijn discipelen: Als iemand achter Mij aan wil komen, moet hij zichzelf verloochenen, zijn kruis opnemen en Mij volgen.

— Mattheüs 16:24, Herziene Statenvertaling

Je vindt de tekst en bespreking in Mattheüs 16:21–26. De oproep staat naast Jezus’ aankondiging van Zijn eigen weg. Dat verband voorkomt dat je het kruis uitsluitend als een algemeen symbool voor ongemak gebruikt.

Gregg verbindt het volgen met gehoorzaamheid aan Jezus’ onderwijs, voorbeeld en leiding. Je eigen behoud, comfort of voordeel krijgt niet langer het laatste woord. De vraag is aan Wie je je leven toevertrouwt en welke richting dat geeft aan je keuzes.

Dat is geen opdracht om zonder onderscheid iedere eis van een ander te accepteren. Het gaat hier om Jezus volgen. Juist daarom moet je blijven onderzoeken wat Hij werkelijk zegt, in plaats van iedere menselijke druk een geestelijk etiket te geven.

De weg naar Jeruzalem verandert de betekenis van grootheid

Verderop in Mattheüs blijft het gesprek over positie en betekenis terugkomen. Wie is de grootste? Welke plaats zullen de leerlingen krijgen? Wat levert het volgen op? Lees zulke vragen tegen de achtergrond van Jezus’ aangekondigde lijden.

In Mattheüs 20:20–28 staat het verlangen naar ereplaatsen naast Jezus’ onderwijs over dienen. Wie naar de eerste plaats streeft, krijgt een ander beeld van grootheid voorgehouden. Jezus verbindt dat aan Zijn eigen komst om te dienen en Zijn leven te geven.

Deze gedeelten vormen geen losse les in bescheiden gedrag. Ze laten zien hoe het beeld van de Meester de verwachtingen van de leerling verandert. Als Jezus deze weg gaat, wat betekent macht, aanzien of succes dan nog voor wie bij Hem hoort?

Je kunt bij het lezen letten op de vragen van de leerlingen en de antwoorden die Jezus geeft. Soms verschuift Hij de aandacht juist van wat zij hopen te ontvangen naar wat het betekent om Hem te volgen.

Mattheüs laat het falen van de leerlingen staan

De laatste hoofdstukken vertellen over de maaltijd, Getsemane, de arrestatie en de verloochening door Petrus. De leerling die Jezus wilde beschermen, blijkt zelf bang. Dat is geen reden om zijn eerdere belijdenis te vergeten; het laat zien hoe kwetsbaar hij is.

Lees de gebeurtenissen rustig in Mattheüs 26. Let op de beloften die mensen doen en op wat er onder druk van overblijft. De afstand tussen voornemen en handelen is soms pijnlijk klein.

Tegelijk eindigt het evangelie niet bij de mislukking van de leerlingen. Na de kruisiging en de opstanding brengt Mattheüs hen weer bij Jezus. In Mattheüs 28:16–20 staan aanbidding en twijfel dicht bij elkaar, waarna de opdracht volgt. Het verhaal blijft gericht op Jezus en Zijn gezag.

Discipelen maken omvat ook leren gehoorzamen

Het slot van Mattheüs spreekt over alle volken, dopen en leren onderhouden wat Jezus geboden heeft. De reikwijdte wordt groot, maar de verbinding met Zijn onderwijs blijft concreet.

In de laatste lezing, nummer 197, behandelt Gregg Mattheüs 28:18–20. Hij benadrukt dat discipelen maken meer omvat dan een boodschap voor het eerst vertellen. Er hoort ook toewijding bij, evenals het leren leven naar Jezus’ woorden. De opdracht rust op Christus’ gezag en gaat samen met Zijn belofte om bij Zijn volgelingen te zijn.

Zo grijpt het einde terug op wat je eerder in het evangelie tegenkwam. De Bergrede eindigt met horen en doen. In hoofdstuk 16 spreekt Jezus over volgen. In hoofdstuk 28 krijgen de leerlingen de opdracht om ook anderen te onderwijzen in die weg.

Op de boekpagina van Mattheüs kun je de weg naar Jeruzalem, de laatste hoofdstukken en de slotlezing in volgorde opzoeken.

Een vraag om tijdens het luisteren te bewaren

Vraag bij een ontmoeting tussen Jezus en Zijn leerlingen: wat willen zij, wat zegt Hij, en wat verandert er daardoor? Dat is vaak vruchtbaarder dan meteen zoeken naar een algemene les voor ieder denkbaar probleem.

Je kunt je antwoorden naast elkaar zetten wanneer je verder luistert. Dan zie je hoe belijden, begrijpen en handelen met elkaar verbonden raken. De reeks geeft ruimte om naar een eerdere passage terug te keren wanneer een later gesprek daar nieuw licht op werpt.

Begin met Petrus’ belijdenis en Jezus’ woorden over de kruisopname. Laat vervolgens het verhaal zelf duidelijk maken wat het betekent om Hem te volgen, tot aan de opdracht waarmee Mattheüs afsluit.

Dit is een redactionele leeswijzer bij de Mattheüs-lezingen van Steve Gregg, met bijzondere aandacht voor hoofdstuk 16 en 26–28. Het Bijbelcitaat is overgenomen uit de gecontroleerde HSV-tekst van de genoemde lezing. Bijbeltekst: © 2010/2016 Stichting HSV.